مقدمه: پوسیدگی دندان شایع ترین بیماری مزمن دوران کودکی است. در دهه های اخیر، روش هایی همچون فلوریده کردن آب آشامیدنی و تجویز موضعی محصولات حاوی فلوراید در پیشگیری از پوسیدگی های دندانی موثر شناخته شده اند. یکی از موضوعات مهمی که در این زمینه توجه دندانپزشکان را به خود جلب نموده است، شناخت روش هایی جهت افزایش نفوذ فلوراید به ساختار دندانی است. یکی از روش های نوینی که معرفی شده است، استفاده از انرژی لیزر در کنار ترکیبات فلورایددار است. مطالعات بسیاری تاثیر بیشتر این روش ترکیبی را نسبت به استفاده از هریک از روش ها به تنهایی گزارش نموده اند. تابش لیزر تشکیل ترکیب کلسیم فلوراید و فلورهیدروکسی آپاتیت را همزمان افزایش می دهد. در کنار مزایایی که برای این روش مطرح شده است، نگرانی هایی در مورد ترک های مینایی و آسیب های پالپی نیز وجود دارد. هدف از این بررسی جمع آوری اطلاعات منتشر شده در این زمینه می باشد.روش بررسی: مطالعات انجام شده در زمینه استفاده از انرژی لیزر در افزایش تاثیر ترکیبات فلورایددار که در دو دهه اخیر منتشر شده اند، مورد بازبینی قرار گرفتند.یافته ها: نتایج اکثر مطالعات نشان دهنده افزایش معنی دار در جذب فلوراید ناشی از درمان ترکیبی لیزر و کاربرد موضعی فلوراید است.نتیجه گیری: استفاده همزمان از فلوراید و تابش لیزر می تواند به عنوان جایگزین موثری برای روش معمول مورد استفاده قرار گیرد.

زایلیتول شکر الکلی است که طعمش بسیار شبیه قندهای معمولی بوده، خوردن آن بی ضرر می باشد. اهمیت این قند در دندانپزشکی به لحاظ تحقیقات بالینی فراوانی است که نه تنها آن را پوسیدگی زا نمی دانند بلکه قدرت ترمیم پوسیدگی های دندانی را نیز توسط آن به نمایش گذاشته اند.به منظور دست یابی به کاهش پوسیدگی در حد 40 تا 50 درصد، به نظر می رسد که دفعات جویدن آدامس های حاوی زایلیتول را بایستی حداقل تا سه مرتبه در روز افزایش داد. مصرف کنندگان این گونه آدامس ها، باکتری های استرپتوکوک میوتانس کمتری در پلاک دندانی دارند.علیرغم آن بسیاری از خمیر دندانها (به خصوص در اروپا) حاوی زایلیتول می باشند، معمولا توصیه های بهداشتی تاکنون متوجه محتوای فلوراید آنها بوده است. امروزه شواهدی وجود دارد که از خاصیت ضد پوسیدگی این گونه خمیر دندانها حکایت دارد.

در مطالعه حاضر، رابطه پوسیدگی دندانی 800 کودک 36-6 ماهه با پوسیدگی دندانی و وضعیت اقتصادی اجتماعی مادران آنها در شهر مشهد بطور مقطعی مورد بررسی قرار گرفت. نمونه ها بطور تصادفی انتخاب شدند و معاینات برای تشخیص و ثبت پوسیدگی دندانی بر اساس معیارهای سازمان بهداشت جهانی در منزل آنها انجام گرفت. پژوهش ما نشان داد که تجربه پوسیدگی دندانی کودکان همبستگی بسیار زیادی با تجربه پوسیدگی مادران آنها دارد (P<0.001) و میانگین DMFT مادرانی که کودکان مبتلا به سندرم شیشه شیر داشتند بیشتر از میانگین DMFT مادرانی بود که کودکان آنها به سندرم مذکور مبتلا نبودند و اختلاف بین میانگین های مذکور، از نظر آماری معنی دار بود (P<0.0001). هر چند بین پوسیدگی دندانی کودکان با متغیرهای اقتصادی اجتماعی مادران مورد مطالعه ارتباطی جزئی وجود داشت، ولی از بین متغیرهای مذکور تنها رابطه میانگین dmft کودکان با سن مادران آنها از رابطه ای معنی دار برخوردار بوده است (P<0.001) که بالا رفتن سن مادران، تجربه پوسیدگی کودکان نیز افزایش می یافت. نتیجه مهم پژوهش ما آنست که وضعیت دندانهای مادران، می تواند یکی از معیارهای تخمین و پیش بینی میانگین تجربه پوسیدگی کودکان باشد.

مقدمه: تغذیه ی سالم و ایجاد عادات غذایی مناسب در دوران کودکی، می تواند شرایط مساعدی را جهت سلامت مطلوب حفره ی دهان فراهم سازد. این مطالعه با هدف بررسی ارتباط پوسیدگی دندان و الگوی غذایی در کودکان مراجعه کننده به مراکز دندان پزشکی بوشهر در سال 1401 انجام گرفت. مواد و روش ها: این پژوهش مقطعی، بر روی 178 نفر از کودکان مراجعه کننده به مراکز دندان پزشکی بوشهر انجام شد. برای اندازه گیری پوسیدگی دندان، از شاخصDMFT/ dmft و برای بررسی الگوی غذایی، از نسخه ی فارسی پرسش نامه ی بسامد غذایی استفاده شد. برای بررسی ارتباط پوسیدگی دندان و الگوی غذایی از مدل رگرسیون خطی سلسله مراتبی استفاده شد؛ بدین گونه که متغیرهای اثرگذار بر پوسیدگی در چهار بلوک عوامل جمعیت شناختی، عوامل رفتاری، عوامل اجتماعی- اقتصادی و میزان دریافت مواد غذایی قرار داده شدند تا با تعدیل اثر سه بلوک اول، اثر بلوک میزان دریافت مواد غذایی در پیش بینی شاخص dmft، DMFT و مجموع این دو شاخص (DMFT+dmft) بررسی شود. یافته ها: نتایج رگرسیون خطی سلسله مراتبی نشان داد که در مدل نهایی، مقدار ضریب تعیین تعدیل شده برای شاخص DMFT (0/63 adjusted R square: و 0/001p value < )، برای شاخص dmft (98/0adjusted R square: و 0/001 p value <) و برای مجموع این دو شاخص DMFT+dmft (0/59 adjusted R square: و 0/001 p value < ) می باشد. نقش پیشگویی کننده ی الگوی غذایی به تنهایی (R2 change) بر شاخص های DMFT، dmft و DMFT+dmft به ترتیب 0/30، 0/52 و 0/45 بود که نشانگر نقش پیشگویی کننده بالاتری نسبت به عوامل رفتاری، جمعیت شناختی و اقتصادی- اجتماعی می باشد. نتیجه گیری: در مطالعه ی حاضر، ارتباط بین پوسیدگی دندان و الگوی غذایی تأیید گردید و مشاهده شد الگوی غذایی، بیشترین نقش را در میزان پوسیدگی دندان های شیری، دائمی و هر دو در این گروه سنی کودکان دارد. خصوصیات جمعیت شناختی، وضعیت اجتماعی- اقتصادی خانواده و ویژگی های رفتاری به ترتیب در درجات بعدی قرار داشته و سهم کمتری در بدتر شدن این شاخص ها ایفا می کردند.

مقدمه و هدف: طبق تحقیقات اخیر بیماری های دهان از جمله پوسیدگی دندان و پریودنتیت با سلامت عمومی انسان در ارتباط است. با توجه به این که میزان آلبومین بعنوان یک شاخص سلامت عمومی شناخته شده است، لذا هدف از این مطالعه تعیین رابطه غلظت آلبومین بزاق با پوسیدگی دندان می باشد.روش کار: در این مطالعه توصیفی- تحلیلی 108 بیمار 19-13 ساله مبتلا به پوسیدگی دندان بر حسب میزان DMFT در 3 گروه 36 نفری پوسیدگی خفیف، متوسط و شدید قرار گرفتند. از کلیه افراد 5 میلی لیتر بزاق غیر تحریکی به روش نوازش (M. Navazesh) گرفته شد و غلظت آلبومین آن با تکنیک نفلومتری تعیین گردید. جمع آوری و تجزیه تحلیل داده ها توسط نرم افزار SPSS ویرایش 13 و آزمون های t، ANOVA انجام گرفت.نتایج: میانگین غلظت آلبومین بزاق در گروه های با پوسیدگی خفیف، متوسط و شدید به ترتیب 84.442±42.915، 97.964±66.717 و 89.850±33.003 میلی گرم بر لیتر بود که نتایج آزمون نشان داد اختلاف این مقادیر از نظر آماری معنی دار نیست (P=0.09) لیکن رابطه غلظت آلبومین بزاق با جنس معنی دار بود (P=0.009).نتیجه نهایی: بر اساس نتایج این مطالعه بین میزان آلبومین بزاق با پوسیدگی دندانی در محدوده سنی 19-13 سال رابطه معنی دار آماری وجود ندارد.

در مقاله فوق به جای فلوراید از واژه فلوئور استفاده شده است؛ در حالی که واژه فلوراید بیشتر مرسوم می باشد. در استان سیستان و بلوچستان که در مجاورت استان خراسان جنوبی قرار دارد، فلوروزیس دندانی بسیار شایع است.

مقدمه: پیش از این تغییرات سیستمیک و تغییر در ترکیب بزاق مبتلایان به سردردهای میگرنی، بر بروز پوسیدگی های دندانی و بهداشت دهان موثر گزارش شده است. هدف از این مطالعه بررسی شیوع پوسیدگی دندانی در دو گروه بیماران میگرنی بود.مواد و روش ها: در این مطالعه مقطعی - تحلیلی تعداد 120 بیمار 15 تا 65 ساله شامل 60 بیمار دارای میگرن که سابقه حداقل 5 حمله میگرنی داشتند و 60 بیمار بدون هرگونه بیماری سیستمیک به صورت آسان از میان نمونه های در دسترس انتخاب شدند. جهت تعیین وضعیت بهداشت دهان و دندان شرکت کنندگان از شاخص OHI-S (Oral hygiene index-simplified) و برای بررسی وضعیت دندانی از شاخص DMFT استفاده گردید. در نهایت داده ها در نرم افزار SPSS نسخه 20 توسط آزمون های آماری رگرسیون چندگانه خطی و آزمون Mann-Whitney و t-test مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند (a=0.05).یافته ها:میانگین شاخص پوسیدگی دندانی DMFT در بیماران دارای میگرن 13.95±5.05 و در گروه افراد بدون میگرن 4.08±2.53 به دست آمد (p value=0.001). میانگین شاخص بهداشت دهانی در گروه بیماران دارای میگرن 0.12±0.19 در گروه افراد بدون میگرن 0.10±0.16 بود (p value=0.79). آزمون رگرسیون چندگانه خطی برای بررسی اثر میگرن بر شاخص های پوسیدگی و بهداشت دهانی نشان داد که با تعدیل عوامل سن، جنس، تحصیلات و درآمد میگرن اثری معنی دار بر شاخص های پوسیدگی و بهداشت دهانی دارد (p value<0.001). هم چنین نتایج این آزمون نشان داد اثر افزایش سن با افزایش شاخص های پوسیدگی و بهداشت دهانی معنی دار است (p value<0.001).نتیجه گیری: با توجه به محدودیت های مطالعه حاضر، فراوانی پوسیدگی دندانی در بیماران دارای میگرن بیش از افراد سالم است در حالی که شاخص بهداشت دهان در دو گروه تفاوت ندارد.

پوسیدگی دندانی بیماری عفونی مزمنی است، که با دمینرالیزاسیون (Deminerlization) بافت دندانی و در نهایت ایجاد حفره در دندان خود را نشان می دهد. تشخیص پوسیدگی های دندانی به دلیل پیچیدگی ناشی از عوامل گوناگون موثر در ایجاد بیماری همیشه با چالش همراه بوده است.روش های معاینه های چشمی و چشمی-لمسی برای سال های زیادی رایج ترین راه های تشخیص پوسیدگی بوده اند. گر چه در روش های گوناگون و توسط نویسندگان مختلف تعاریف متعددی از پوسیدگی و تشخیص آن ارایه شده، از طریق بررسی های مروری سیستماتیک نیز، اطلاعات بسیار زیادی از راه های رایج تشخیص پوسیدگی های دندانی و ویژگی های به کار رفته در آنها به دست آمده است. نتیجه این بررسی ها بیانگر لزوم ایجاد یک روش واحد برای تشخیص پوسیدگی هاست.در سال های اخیر برای مقابله با چالش های موجود در تشخیص پوسیدگی های دندانی، روش نوینی با عنوان (ICDAS, International Caries Detection and Assessment System) یا روش بین المللی ثبت و ارزیابی پوسیدگی های دندانی به عنوان یک استاندارد به دنیا معرفی شده است. هدف اصلی این روش بالا بردن کیفیت اطلاعات سلامت دهان و دندان در جهت تصمیم گیری بهتر در مورد تشخیص، پیش آگهی و درمان پوسیدگی در سطح فردی و سلامت جامعه است.این مقاله ضمن مروری بر روش های گوناگون رایج در تشخیص و ارزیابی پوسیدگی به معرفی این روش نوین، شواهد ایجاد، چگونگی طراحی و معیارهای کاربردی آن می پردازد.